در مسأله ( 2351 ) گذشت ، واگر به مردم بدهكار است وموقع دادن آن بدهى رسيده ، وطلبكار هم مطالبه طلب خود را دارد ، بايد بدهد ، واگر خودش نمىتواند بدهد ، يا موقع دادن بدهى أو نرسيده ، يا طلبكار هنوز مطالبه نكرده بايد كارى كند كه اطمينان نمايد بدهى أو به طلبكار پس از مرگش داده مىشود مثلا در موردى كه بدهى أو براي ديگران معلوم نيست وصيت كند وبر وصيت شاهد بگيرد . ( مسأله 2710 ) : كسى كه نشانه‌هاى مرگ را در خود مىبيند ، اگر خمس وزكات ومظالم بدهكار است وفعلا نمىتواند بدهد ، چنانچه از خودش مال دارد ، يا احتمال مىدهد كسى آنها را ادا نمايد ، بايد وصيت كند وهمچنين است اگر حج بر أو واجب باشد ، واما اگر بتواند بدهى خود از وجوه شرعيه را فعلا بدهد ، بايد فورا بدهد ، هر چند نشانه‌هاى مرگ را در خود نبيند . ( مسأله 2711 ) : كسى كه نشانه‌هاى مرگ را در خود مىبيند ، اگر نماز وروزه قضا دارد ، بايد وصيت كند كه از مال خودش براي آنها أجير بگيرند ، بلكه اگر مال نداشته باشد ولى احتمال بدهد كسى بدون آن كه چيزى بگيرد آنها را انجام مىدهد ، باز هم واجب است وصيت نمايد ، ولى اگر كسى داشته باشد - مانند پسر بزرگتر - كه بداند چنانچه به أو اطلاع دهد قضاى نماز وروزه أو را انجام مىدهد ، همين قدر كافى است كه به أو اطلاع دهد ولازم نيست وصيت كند . ( مسأله 2712 ) : كسى كه نشانه‌هاى مرگ را در خود مىبيند ، اگر مالي پيش كسى دارد يا در جائى پنهان كرده است كه ورثه نمىدانند ، چنانچه بواسطة ندانستن ، حقشان از بين برود ، بايد به آنان اطلاع دهد ولازم نيست براي بچه‌هاى صغير خود قيم وسرپرست معين كند ، ولى در صورتي كه بدون قيم مالشان از بين مىرود ، يا خودشان ضايع مىشوند ، براي آنان بايد قيم أميني معين